Ustawy ‚naukowe’ uchwalone przez Sejm 18 marca 2010 r.

USTAWA z dnia 18 marca 2010 r. o zasadach finansowania nauki

USTAWA z dnia 18 marca 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju 

USTAWA z dnia 18 marca 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk

USTAWA z dnia 18 marca 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki

USTAWA z dnia 18 marca 2010 r. o instytutach badawczych

Rozmowa z prof. dr hab. Barbarą Kudrycką

Wprowadzamy system motywujący

Forum Akademickie

Pracujemy nad przygotowaniem projektów ustaw tak, aby długo nie czekać na wprowadzenie zmian. Zakładamy, że po około miesięcznym okresie zgłaszania uwag będziemy w stanie nanieść najważniejsze poprawki i wówczas przedstawimy pełny pakiet Partnerstwo dla wiedzy – reforma szkolnictwa wyższego do kolejnych konsultacji. Potem założenia trafią pod obrady rządu. To jest zadanie bardzo złożone, więc mam świadomość, że nie uda się całego procesu legislacyjnego dotyczącego ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o stopniach i tytule naukowym zakończyć w ciągu kilku miesięcy, tak, aby mogły obowiązywać od października 2009 roku, czyli nowego roku akademickiego. Chcę zaznaczyć, że te zapisy nie będą stanowić całkowicie nowych projektów, ale nowelizację istniejących. Reforma szkolnictwa wyższego musi się dokonywać nie tylko na drodze legislacyjnej, ale i – tak jak obecnie – poprzez specjalne programy ministra czy konkursy z funduszy strukturalnych na realizację polityki prorozwojowej uczelni.

Minister Kudrycka o projektach ustaw dotyczących nauki

 

kudrycka

Minister Kudrycka o projektach ustaw dotyczących nauki

studentnews.pl

Minister nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka uczestniczyła w warszawskim posiedzeniu Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, podczas którego przedstawiła KRASP założenia projektów ustaw dotyczących nauki.

Podczas konferencji prasowej Kudrycka podkreśliła, że chociaż wśród projektów ustaw nie ma jeszcze nowelizacji projektu o szkolnictwie wyższym, to zostanie on przedstawiony w pierwszej dekadzie 2009 roku. Nowelizacja ma zawierać założenia do zmiany ustawy o szkolnictwie wyższym oraz zmiany ustawy o stopniach i tytule naukowym.

Wedle jej opinii, ministerstwu zależy również na zwiększeniu mobilności pracowników naukowych, do czego ma prowadzić ujednolicenie systemu stopni w instytutach naukowych PAN i w instytutach badawczych, likwidujące posadę docenta, na rzecz zatrudnionych na podobnych zasadach profesorów.

Ministerstwo chce także wprowadzenia przejrzystych procedur uzyskiwania funduszy na badania, które będą dystrybuowane przez dwie agencje – Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowe Centrum Nauki. O fundusze na badania będą mogli aplikować wszyscy uczeni, także nauczyciele akademiccy.

„Wprowadzane zmiany przewidują również, że jeżeli komisja dyscyplinarna w sposób prawomocny podejmie orzeczenie o naruszeniu etyki naukowej, jest zobowiązana do poinformowania o tym instytucji przyznających środki na badania. Pierwszy raz powiążemy naruszenia sfery dyscyplinarnej i prawnej z sankcjami w zakresie przyznawania funduszy na badania naukowe” – zaakcentowała Kudrycka.

Zapowiedziała także wprowadzenie Komisji Etyki przy Polskiej Akademii Nauk, która będzie rozstrzygać wątpliwości uczelnianych Komisji Dyscyplinarnych związane z etyką naukową. Interpretacja Komisji Etyki ma być w tym przypadku wiążąca.

Ministerstwo dąży także do ograniczenia wieloetatowości na rzecz dwuetatowości pracowników. Wprowadzane zapisy mają pozwolić rektorom i ministerstwu na tworzenie bazy danych osób zatrudnionych, co ma uniemożliwić fikcyjne zatrudnienie w wielu uczelniach. (PAP) 

Rada Ministrów przyjęła pakiet ustaw reformujących naukę

pakiet

źrodło

Rada Ministrów przyjęła pakiet ustaw reformujących naukę

Strona MNiSW

Warszawa, 2 grudnia 2008 r. – Na dzisiejszym posiedzeniu rządu ministrowie przyjęli przygotowany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego pakiet ustaw reformujących system badań naukowych. Reforma to priorytet rządu, czego dowodem jest zdecydowany wzrost nakładów na naukę w projekcie przyszłorocznego budżetu – o prawie 1,4 mld zł, czyli o 29% (zaplanowana kwota w projekcie – 5 mld 600 mln zł). Rząd stawia na badania i rozwój, tak aby polska gospodarka mogła konkurować z najbardziej rozwiniętymi rynkami na świecie.  

Pakiet 5 ustaw – „Budujemy na wiedzy – reforma nauki dla rozwoju Polski” – obejmuje ustawy o zasadach finansowania nauki, Polskiej Akademii Nauk, Instytutach Badawczych, Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowym Centrum Nauki.

Sprawiedliwe i efektywne finansowanie
Projekt ustawy o zasadach finansowania nauki wprowadza model, w którym pieniądze przeznaczane na badania będą sukcesywnie wzrastać, a sposób ich wydawania będzie uzależniony od osiągnięć badawczych.

Nowy sposób finansowania odpowiada standardom światowym, w których badania opłacane są z kilku źródeł, w tym z Narodowego Centrum Nauki, będącego instytucją niezależną merytorycznie od decyzji politycznych, czy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, prowadzącego konkursy dla nauk aplikacyjnych. Proponowane regulacje gwarantującą przekazywanie do tych instytucji corocznie większej części pieniędzy, tak aby do 2015 r. osiągnąć poziom 50 proc. nakładów z budżetu nauki, przeznaczanych na konkretne projekty realizowane w drodze konkursów.

Projekt zakłada także powołanie nowego ciała opiniodawczego przy ministrze nauki – Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. Komitet będzie oceniać jednostki naukowe według standardów i zasad oceny uznanych na świecie. Pozwoli to na rzeczywiste powiązanie wysokości finansowania z jakością prowadzonych prac badawczych. W wyniku oceny, jednostki naukowe będą klasyfikowane do jednej z trzech kategorii: A – poziom wiodący w skali kraju, B – poziom akceptowalny z rekomendacją wzmocnienia działalności naukowej oraz C – poziom niezadowalający.

Dotychczasowa dotacja statutowa dla jednostek naukowych zostanie zastąpiona dotacją bazową na utrzymanie potencjału badawczego, a najsłabsze ośrodki (otrzymujące ocenę C), nie otrzymają środków z dotacji. Tylko takie radykalne kroki pozwolą na osiągnięcie wysokiej jakości badań.

Badania na potrzeby gospodarki
Projekt ustawy o instytucjach badawczych zakłada, że dotychczasowe jednostki badawczo-rozwojowe zostaną przekształcone w instytuty badawcze, podlegające ścisłym zasadom kontroli oraz systematycznemu audytowi. Podstawowym zadaniem instytutów będzie realizowanie badań i prac rozwojowych na potrzeby gospodarki. Do ich zadań należeć będzie także transfer technologii i przystosowywanie wyników do oczekiwań  przemysłu.

W pierwszej kolejności przekształcone zostaną tylko najlepiej działające instytuty. Pozostałe będą podlegały ocenie. Jednostki osiągające najsłabsze wyniki będą zamykane lub reorganizowane. Zaproponowane przepisy przewidują jasne powiązanie wysokości finansowania z osiągnięciem celów statutowych (badań).

Kolejna propozycja to ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, która wprowadza zmiany w przepisach o NCBiR. Centrum zostało powołane do realizacji polityki państwa w zakresie finansowania badań stosowanych, mających strategiczne znaczenie dla rozwoju Polski i jej bezpieczeństwa. Ustawa wyposaża Centrum w skuteczne narzędzia realizacji tych zadań.

Zasadą działania Centrum ma być pełna transparentność podejmowanych na zasadach konkursowych decyzji finansowych. Centrum będzie służyło jako katalizator zmian w obszarze współpracy nauki i przemysłu. Chodzi o udział przedsiębiorców, zarówno w ogłaszanych konkursach, jak i w finansowaniu niektórych zadań Centrum, który obecnie jest zdecydowanie za niski w porównaniu z krajami najwyżej rozwiniętymi.

Wsparcie dla początkujących i uzdolnionych naukowców
Czwarta ustawa – o Narodowym Centrum Nauki, odpowiada na wieloletnie zapotrzebowanie polskiego środowiska naukowego na stworzenie niezależnej od polityków instytucji zarządzanej przez naukowców, a finansowanej ze środków publicznych i przyznającej granty badawcze we wszystkich obszarach nauki z zachowaniem zasad konkursowych. Rozwiązanie takie stosowane jest na całym świecie i zapewnia podwyższenie jakości prac naukowych oraz sprzyja przejrzystości przyznawania środków finansowych.

Narodowe Centrum Nauki, w odróżnieniu od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, będzie udzielać finansowania na badania podstawowe. Ważnym elementem działania NCN będzie zagwarantowanie przejrzystych zasad przyznawania pieniędzy w drodze konkursów oraz zwrócenie uwagi na młodych naukowców, mających trudności z uzyskaniem samodzielności badawczej, ze względu na brak dostępu do środków finansowych. NCN będzie zobowiązane do przeznaczania min. 15 proc. wszystkich grantów na badania prowadzone przez początkujących naukowców.

Zmiany w Polskiej Akademii Nauk
Ostatnia ustawa dotyczy funkcjonowania PAN. W wyniku wprowadzanych zmian PAN, stanie się prekursorem zmian jakościowych w polskiej nauce. Będąc korporacją prowadzącą wiele instytutów naukowych, jako pierwsza będzie realizowała zasady rzetelności i najwyższej jakości prowadzonych badań.

Zaproponowane zmiany, w tym audyt i ewaluacja jednostek badawczych, powinny doprowadzić do szybkiej poprawy zasad działania i finansowania instytutów. Nowe rozwiązania pomogą także wpłynąć na odmłodzenie korporacji oraz zagwarantowanie w badaniach udziału osób o największych osiągnięciach i najwyższym międzynarodowym prestiżu. Projekt ustawy wprowadza ponadto uproszczenie struktury korporacyjnej PAN. Proponuje także ramy prawne do konsolidacji i integracji jednostek naukowych Akademii z innymi instytucjami systemu nauki w Polsce.
Wszystkie projekty poddane były szerokim konsultacjom społecznym i środowiskowym. 

Więcej informacji udzielają: Dorota Drozd, Centrum Informacyjne Rządu, tel. +22 694 66 13, tel. kom. 607 497 342; Bartosz Loba, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, tel. +22 529 26 51, tel. kom. 693 220 713.

Projekty aktów prawnych mogą jeszcze ulec drobnym modyfikacjom formalno-prawnym: document.write(‚</div>’);

Reforma nauki w ogniu dyskusji


Reforma uczelni – habilitacja zostaje
Rz
Minister poinformowała na konferencji prasowej w Warszawie, że założenia reformy szkolnictwa wyższego i propozycje zmian w systemie kariery akademickiej zostaną zaprezentowane prawdopodobnie w listopadzie.
Jak tłumaczyła Kudrycka, przeciwko zniesieniu habilitacji opowiedziała się większość przedstawicieli środowiska naukowego i akademickiego, którzy brali udział w trwających od maja konsultacjach projektu założeń reformy nauki i szkolnictwa wyższego….Staraliśmy się wypracować taką procedurę, która będzie krótsza i prostsza” – poinformowała.
Np. mniejszą rolę w tej procedurze będzie pełniło formalne kolokwium habilitacyjne. Przedstawiciele nauk ścisłych, przyrodniczych i inżynieryjnych będą musieli swoje aplikacje przedstawiać w dwóch językach – polskim i angielskim. Natomiast humaniści będą mogli pisać je tylko po polsku, a wersję angielską będą mogli dołączyć z własnej inicjatywy.
————–
Kudrycka: habilitacja zostaje
Gazeta Prawna
„Ponadto ta procedura (konieczność uzyskania habilitacji – PAP) nie będzie obowiązywać obcokrajowców, którzy mają doktorat uzyskany za granicą, Polaków, którzy taki doktorat zdobyli i Polaków, którzy zdobyli doktorat w Polsce i pracowali co najmniej pięć lat w zagranicznych ośrodkach naukowych na stanowisku samodzielnego pracownika naukowego” – powiedziała Kudrycka.
——————-
Prezes PAN: reforma nauki powinna iść w parze z reformą uczelni
Gazeta Prawna
Reforma nauki powinna być lepiej skoordynowana z reformą szkolnictwa wyższego – powiedział w rozmowie z PAP prezes Polskiej Akademii Nauk Michał Kleiber. Podkreślił, że zgadza się z celami reformy i pozytywnie ocenił projekt ustawy o PAN.
„Cele przeprowadzanej reformy są czytelne i zasługują na absolutne poparcie. Konkurencyjność, w tym dwojakim sensie, żeby z jednej strony zadbać o konkurencyjność rozdziału środków w Polsce, a z drugiej w ten sposób osiągnąć konkurencyjność naszej nauki w świecie, nie podlega dyskusji. Podobnie jest z lepszą opieką nad najzdolniejszymi młodymi i stworzeniem im specjalnych szans na rozwój kariery naukowej w Polsce. Zgadzamy się też wszyscy, że trzeba otworzyć się na świat i umiędzynarodowić nasz system ocen i współpracy naukowej. To są cele, które popieram bez zastrzeżeń” – powiedział prezes PAN…
Według Kleibera, niedobrym pomysłem jest przekazanie nadzoru nad całą PAN ministrowi nauki. Obecnie Akademia podlega bezpośrednio premierowi. Jak argumentował prezes PAN, instytuty wchodzące w skład PAN powinny być przeniesione pod nadzór ministra, który finansuje ich działalność, ale druga część PAN – korporacja najwybitniejszych polskich uczonych nie powinna być przez niego nadzorowana. Przede wszystkim, jak tłumaczył, chodzi o autonomię tej wspólnoty naukowców, którzy powinni mieć prawo decydowania o swoich wewnętrznych sprawach. Poza tym, do PAN należą np. pracownicy uczelni medycznych podlegających ministrowi zdrowia czy jednostek badawczo-rozwojowych podległych ministrowi gospodarki.
. Chodzi o to, że według projektu połowa nowo wybieranych członków korporacji nie mogłaby mieć więcej niż 55 lat. Podobny zapis Kleiber zresztą sam proponował.

Reforma nauki dla rozwoju Polski

Budujemy na wiedzy. Reforma nauki dla rozwoju Polski

Strona MNISW

25 września 2008 r.

W historii polskiej nauki rozpoczyna się nowy rozdział. MNiSW przygotowało pakiet pięciu ustaw reformujących system nauki w Polsce. Szczegóły podane zostaną w czwartek 25 września o godz. 11.00, na specjalnej konferencji prasowej
 

Reformy mają na celu efektywniejsze zaangażowanie nauki w rozwój gospodarczy kraju i podwyższenie poziomu kapitału intelektualnego Polaków. Zmienione zostały zasady finansowania instytucji naukowych, preferowany będzie większy udział w finansowaniu badań przez sektor biznesu, utworzone zostało również Narodowe Centrum Nauki – zewnętrzna agencja wykonawcza, niezależna od polityków.

Pakiet reform „Budujemy na wiedzy”:

  • utworzenie Narodowego Centrum Nauki,
  • reforma Polskiej Akademii Nauk,
  • reforma Narodowego Centrum Badań i Rozwoju,
  • utworzenie Instytutów Badawczych na bazie Jednostek Badawczo-Rozwojowych,
  • Zasady Finansowania Nauki.