Drugi etap reformy nauki i szkolnictwa wyższego

Będą opłaty za drugi kierunek studiów

Dziennik Gazeta Prawna

Wyłanianie najlepszych wydziałów polskich uczelni i ich lepsze finansowanie, ograniczenie wieloetatowości naukowców oraz wprowadzenie odpłatności za drugi kierunek studiów – m.in. takie założenia do nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym przyjął rząd na środowym posiedzeniu. Zmiany stanowią drugi etap reformy nauki i szkolnictwa wyższego.

Proponowane zmiany dotyczą trzech obszarów: nowego modelu zarządzaniaszkolnictwem wyższym, spraw związanych z karierą naukową, m.in. zmian dotyczących procedury nadawania habilitacji, oraz reformy studiów i praw studenckich.

Wśród najważniejszych zmian jest stworzenie mechanizmu wyłaniania Krajowych Naukowych Ośrodków Wiodących, tzw. KNOW-ów, czyli „ośrodków, które prowadzą badania naukowe na najwyższym poziomie”. W 2011 r. mają zostać wyłonione pierwsze cztery KNOW-y, którymi będą najlepsze w kraju wydziały lub kierunki studiów. Ośrodki te mają być wybierane w drodze konkursu przez komisje z udziałem międzynarodowych ekspertów.

Jak podaje Centrum Informacyjne Rządu, „najlepsze wydziały uczelni publicznych i niepublicznych będą mogły w konkursie ubiegać się o status KNOW w ośmiu dziedzinach: humanistycznej, społecznej, ścisłej, technicznej, medycznej i zdrowia, przyrodniczej, rolniczej i leśnej oraz sztuki (…) Warunkiem przystąpienia do konkursu będzie kształcenie magistrów i doktorów na studiach stacjonarnych. Status KNOW będzie mogło otrzymać także centrum naukowe złożone z co najmniej dwóch podmiotów (wydziału uczelni oraz instytutu PAN lub instytutu badawczego)”.

Rektor UW: zmiany pożyteczne, ale nie ma głębokiej reformy

Dziennik Gazeta Prawna

za pozytywną zmianę prof. Chałasińska-Macukow uznała ograniczenie wieloetatowości naukowców na polskich uczelniach. „Ta zmiana jest dla nas bardzo ważna. To powinno być wprowadzone jak najszybciej” – oceniła i podkreśliła, że propozycja MNiSW, zgodnie z którą rektor będzie wydawał zgodę na drugi etat naukowca (trzeci etat będzie już zabroniony), „daje szansę rektorowi na prowadzenie rozsądnej polityki kadrowej”.

Prof. Chałasińska-Macukow poparła także propozycję MNiSW wprowadzenia odpłatności za drugi kierunek studiów dla tych studentów, którzy nie znajdą się w gronie 10 proc. najlepszych studentów na roku. „Fakt, że to ma być furtka tylko dla najlepszych, to tego bym się nie bała, bo uważam, że studentom trzeba dawać progi do przekroczenia, bo to ich mobilizuje do lepszej pracy” – powiedziała. Jednocześnie zauważyła, że obecnie także ok. 10 proc. studentów uczy się na drugim kierunku, dlatego też – jej zdaniem – rozwiązanie to niewiele zmieni.

Rektor UW podkreśliła, że rektorzy polskich uczelni w większości są zwolennikami współodpłatności za studia. „To nie ulega wątpliwości. Współodpłatność za studia powinna być obwarowana dobrym systemem stypendialnym i dobrym systemem kredytów studenckich, które będą gwarantowane przez państwo” – powiedziała. W jej opinii, koszt finansowania polskich uczelni powinno ponosić państwo, przedsiębiorcy i studenci.

Jak informuje MNiSW, propozycje dotyczące szkolnictwa wyższego są integralnie związane z przyjętym przez rząd w grudniu 2008 r. pakietem pięciu ustaw reformujących naukę, które obecnie omawiane są w sejmowej Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży.