Internet mógł się narodzić w PRL

Internet mógł się narodzić w PRL

Rz
Pracujący nad systemem PESEL już w latach 70. stworzyli komputerową sieć z dostępem z dowolnego miejsca na ziemi. Nikt tego nie opatentował

– Już przed rokiem 1980 mieliśmy coś, co mogło się stać Internetem: oprogramowanie łączące w sieć komputery różnych firm z różnym oprogramowaniem poprzez zdalną sieć teletransmisji. Mieliśmy nawet oprogramowanie pozwalające sterować całym systemem, wszystkimi komputerami w centrum z dowolnego miejsca na świecie. Niechęć idiotów partyjnych pogrzebała wszystkie te plany – mówi Jerzy Studziński (to pseudonim, nie chce upublicznić swojego prawdziwego nazwiska).

Firma Studzińskiego pracowała dla ówczesnego MSW. Współpraca była objęta tajemnicą.

Unikalne rozwiązania powstały przy tworzeniu bazy danych o Polakach – najpierw był to system Magister, później na jego podstawie zbudowano PESEL.

Elita od PESEL 

Zespół PESEL stworzyli dwaj pułkownicy Służby Bezpieczeństwa: Zygmunt Orłowski (dyrektor generalny w MSW) i Roman Warski, który odpowiadał za część techniczną przedsięwzięcia. Inżynierowie, których ściągnęli do pracy nad systemem, stanowili elitę ówczesnych informatyków. Część pracowała z Jackiem Karpińskim – konstruktorem pierwszego polskiego minikomputera K202. Inni inżynierowie zostali ściągnięci z Zeto-Zowar – warszawskiego zakładu techniki obliczeniowej.

Od Magistra do PESEL – jak zbierano dane o obywatelach

pesel

Od Magistra do PESEL – jak zbierano dane o obywatelach 

Rz

Komputerowa ewidencja początkowo objęła tylko osoby najgroźniejsze dla systemu: te z wyższym wykształceniem

Numer nadawany obywatelom z wyższym wykształceniem w systemie Magister (tak bowiem nazywał się poprzednik dzisiejszego PESEL) tylko z pozoru był neutralną informacją. Choć sam zestaw cyfr identyfikował jedynie datę urodzenia i płeć, to połączenie go z innymi bazami danych pozwalało poznać wiele innych danych, w tym tzw. wrażliwych (sprawy osobiste).

W ramach systemu Magister w latach 1973 – 1974 wprowadzono aż 633 tzw. rekordów (odrębnych danych).

System Magister w ciągu sześciu sekund potrafił udzielić ośmiu informacji na temat konkretnej osoby. Okazał się tak pożyteczny (przede wszystkim dla służb specjalnych), że postanowiono nim objąć wszystkich polskich obywateli. W 1977 r. zaczęto wprowadzać do systemu mieszkańców warszawskiej Woli. Budowa systemu, który skatalogował wszystkich polskich obywateli, trwała do roku 1986. Uwzględniając fakt, że baza obejmowała dane (tzw. rekordy) dotyczące 40 milionów osób, to gigantyczne przedsięwzięcie udało się wykonać w krótkim czasie. System oddał nieocenione usługi jeszcze przed jego ukończeniem – czyli już w stanie wojennym. Dzięki PESEL możliwe było szybkie internowanie prawie 10 tysięcy osób.

Bazę PESEL stworzyli najbardziej zaufani ludzie systemu władzy – oficerowie SB, nierzadko przeszkoleni w Moskwie. Jak twierdzi były wiceminister spraw wewnętrznych Piotr Piętak, ludzie dawnej SB nigdy nie wypuścili systemu ze swoich rąk.