Prezydent RP o aktualnych problemach świata nauki

prezydent

Nie ograniczajcie PAN

Nasz Dziennik

Podczas swojego wykładu na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego Lech Kaczyński odniósł się do aktualnych problemów świata nauki. Przyznał, że co do zasady podoba mu się pomysł minister Barbary Kudryckiej, by tworzyć w Polsce tzw. flagowe uczelnie.

Jednak zdaniem prezydenta, lepszym rozwiązaniem byłoby promowanie flagowych instytutów lub wydziałów, gdyż trudno oczekiwać, że uczelnia, prowadząca kilkaset kierunków nauczania, we wszystkich osiągnie najlepsze wyniki. – Jeśli taka uczelnia potrafi to uczynić, nic nie stoi na przeszkodzie, by była flagową uczelnią – dodał Kaczyński.

Zauważył także, że należy ułatwić ludziom nauki rozwój i awans naukowy. Proponował m.in. „spłaszczenie” obecnego systemu awansu. Chodzi o to, by po nominacje profesorskie częściej sięgali ludzie w młodszym wieku (ok. 40 lat), co dziś zdarza się bardzo rzadko i tylko w niektórych dziedzinach nauki.
Prezydent wyraził też wątpliwości co do założeń funkcjonowania Polskiej Akademii Nauk (PAN). – Chodzi o niejasno przyjętą liczbę 300 jej członków oraz założenie, iż w wieku lat 70 jej członkowie będą przechodzić w stan spoczynku. Zdaniem Lecha Kaczyńskiego, nie jest właściwym, by ludziom tak dojrzałym odmawiać wkładu w naukę polską. – Są dziedziny nauki, gdzie największe osiągnięcia osiąga się w wieku średnim, ale są też i takie dziedziny, w których sukcesy przychodzą znacznie później – dodał. Podkreślił, iż na pewno PAN powinno nadal działać, z uwagi na tradycję i wielki naukowy dorobek.

Na kryzys najlepszy jest rozwój nauki i edukacji

foresight_logo

Prof. Kleiber: na kryzys najlepszy jest rozwój nauki i edukacji

PAP – Nauka w Polsce

Najlepszą odpowiedzią na kryzys jest zbudowanie silnego sektora wiedzy opartego na systemie edukacji – powiedział kierownik naukowy Narodowego Programu Foresight „Polska 2020”, prezes Polskiej Akademii Nauk (PAN) prof. Michał Kleiber. W Warszawie podsumowano wyniki Narodowego Programu Foresight (NPF) „Polska 2020”, którego celem było nakreślenie scenariuszy, umożliwiających przyspieszenie rozwoju społeczno-gospodarczego Polski i zapewnienie lepszych warunków konkurowania na rynkach międzynarodowych. Według twórców programu „Polska 2020”, m.in. z Polskiej Akademii Nauk, ma on przyczynić się do określenia wizji rozwojowej Polski do 2020 r. 

Jak powiedział Kleiber, reforma polskiej edukacji i nauki to kluczowe rozwiązanie, które może spowodować szybki rozwój Polski. „Trzeba zbudować silny sektor wiedzy oparty na systemie edukacji, w tym bardzo istotnej edukacji ustawicznej, na systemie badań naukowych, na sprawnym systemie wdrażania innowacji, a także na ochronie praw intelektualnych” – tłumaczył profesor i zaznaczył, że do przeprowadzenia takich zmian konieczna jest społeczna aprobata.„Potrzebna jest nam promocja tych idei w społeczeństwie (…) w systemie demokratycznym nawet najświatlejsze myśli polityków bez uzyskania poparcia społecznego na nic się przydają” – mówił Kleiber i podkreślił, że tylko po uzyskaniu społecznego poparcia „można ze spokojem myśleć o przyszłości Polski”.

Według prezesa PAN, w obliczu finansowego kryzysu jednym z najważniejszych zadań przed jakim stoją politycy i naukowcy jest „społeczna kreatywność”. „Trzeba skoncentrować się na budowaniu społecznej kreatywności, czyli na zdolności do radzenia sobie w sytuacjach nieprzewidywalnych, temu właśnie służy sektor wiedzy, w tym edukacja ustawiczna, która, choć ważna, jest niezwykle w Polsce zaniedbana” – mówił.

„Jednym z naczelnych efektów naszego działania jest także stworzenie kultury debaty publicznej” – podkreślił Kleiber. „Trzeba powiedzieć sobie bardzo dobitnie: ta kultura debaty na temat polskiej przyszłości w Polsce jest bardzo słaba” – ocenił prezes PAN.

Zdaniem „żubrów”

Zdaniem „żubrów” 

Sprawy Nauki

Z prof. Leszkiem Kuźnickim, wieloletnim prezesem Polskiej Akademii Nauk,  rozmawia Anna Leszkowska

– Na ostatnim Zgromadzeniu Ogólnym PAN powiedział pan, że jeśli chodzi o naukę, to cofamy się, nie ma też w Polsce dla niej koniunktury. Z czego to wynika? 
Nie ma koniunktury dla nauki, bo na wstępie powstania III RP zdecydowano, co było zresztą głoszone expressis verbis, iż tak długo, dopóki nie rozwiążemy spraw gospodarczych, wszystkie inne sprawy winny się znaleźć na drugim planie. I to była główna teza Leszka Balcerowicza, która od razu, bo już w roku 1990 wywarła ogromny wpływ na sytuację nauki. A potem wprowadzono rozwiązanie w postaci Komitetu Badań Naukowych – wyglądające – z pozoru – na znakomite, pod jednym warunkiem: gdybyśmy byli USA lub Niemcami zachodnimi. Utworzenie KBN wprowadziło naukę w Polsce w ślepą uliczkę, z której dotychczas nie znaleziono wyjścia……

– Minister Jerzy Duszyński alarmował  na tymże ZO PAN o fatalnym stanie polskiej nauki. Czy pana zdaniem te rozwiązania, jakie obecne kierownictwo resortu zaproponowało mogą ten stan poprawić? 

– Moim zdaniem, to są mało skuteczne metody. Może należałoby wprowadzać zmiany małymi kroczkami. Tak długo, dopóki nie będzie się miało za sobą pewnej grupy środowiskowej, która będzie to chciała zrealizować,  tak długo te rozwiązania będą niewiele zmieniać. Natomiast jest  smutne, że bez przerwy atakuje się PAN, która gromadzi ok. 3% społeczności naukowej kraju i w której jeszcze jakąś naukę się tworzy. Próby osłabienia tej resztki nauki – z niezrozumiałych dla mnie względów – do niczego dobrego nie prowadzą.

Sadzę, że  nic innego nie można zrobić  tylko koncentrować. Koncentracja na uczelniach wymaga  jednak całkowitej zmiany ich struktury, przejścia na system np. amerykański, czy inny tego typu, gdzie uczelnie są przedsiębiorstwami wielkiej skali, które mają najróżniejsze  struktury organizacyjne, niekoniecznie związane z edukacją. Struktura uczelni, jaka jest w Polsce nie daje możliwości rozwoju na wielką skalę. Ale takich rozwiązań środowisko sie boi, bo może wiele stracić, także pracę.

POLSKA NAUKA W INDEKSIE HIRSCHA

sprawy_nauki_logo_www

Polska nauka w indeksie Hirscha- Ryszard Kierzek

Sprawy Nauki

Zdecydowana większość (ponad 90%)  najczęściej cytowanych publikacji  jest wynikiem współpracy z zagranicznymi ośrodkami naukowymi. Analiza dokonań z okresu 2000–2006 pokazuje, że pośród 100 najczęściej cytowanych prac tylko dwie powstały całkowicie w polskiej instytucji, a reszta we współdziałaniu z zagranicznym ośrodkiem naukowym.

Tabele  : 

POLSKA NAUKA W INDEKSIE HIRSCHA

Instytuty Polskiej Akademii Nauk

Wybrane uniwersytety

Wybrane politechniki, szkoły rolnicze i medyczne

Reforma nauki w ogniu dyskusji


Reforma uczelni – habilitacja zostaje
Rz
Minister poinformowała na konferencji prasowej w Warszawie, że założenia reformy szkolnictwa wyższego i propozycje zmian w systemie kariery akademickiej zostaną zaprezentowane prawdopodobnie w listopadzie.
Jak tłumaczyła Kudrycka, przeciwko zniesieniu habilitacji opowiedziała się większość przedstawicieli środowiska naukowego i akademickiego, którzy brali udział w trwających od maja konsultacjach projektu założeń reformy nauki i szkolnictwa wyższego….Staraliśmy się wypracować taką procedurę, która będzie krótsza i prostsza” – poinformowała.
Np. mniejszą rolę w tej procedurze będzie pełniło formalne kolokwium habilitacyjne. Przedstawiciele nauk ścisłych, przyrodniczych i inżynieryjnych będą musieli swoje aplikacje przedstawiać w dwóch językach – polskim i angielskim. Natomiast humaniści będą mogli pisać je tylko po polsku, a wersję angielską będą mogli dołączyć z własnej inicjatywy.
————–
Kudrycka: habilitacja zostaje
Gazeta Prawna
„Ponadto ta procedura (konieczność uzyskania habilitacji – PAP) nie będzie obowiązywać obcokrajowców, którzy mają doktorat uzyskany za granicą, Polaków, którzy taki doktorat zdobyli i Polaków, którzy zdobyli doktorat w Polsce i pracowali co najmniej pięć lat w zagranicznych ośrodkach naukowych na stanowisku samodzielnego pracownika naukowego” – powiedziała Kudrycka.
——————-
Prezes PAN: reforma nauki powinna iść w parze z reformą uczelni
Gazeta Prawna
Reforma nauki powinna być lepiej skoordynowana z reformą szkolnictwa wyższego – powiedział w rozmowie z PAP prezes Polskiej Akademii Nauk Michał Kleiber. Podkreślił, że zgadza się z celami reformy i pozytywnie ocenił projekt ustawy o PAN.
„Cele przeprowadzanej reformy są czytelne i zasługują na absolutne poparcie. Konkurencyjność, w tym dwojakim sensie, żeby z jednej strony zadbać o konkurencyjność rozdziału środków w Polsce, a z drugiej w ten sposób osiągnąć konkurencyjność naszej nauki w świecie, nie podlega dyskusji. Podobnie jest z lepszą opieką nad najzdolniejszymi młodymi i stworzeniem im specjalnych szans na rozwój kariery naukowej w Polsce. Zgadzamy się też wszyscy, że trzeba otworzyć się na świat i umiędzynarodowić nasz system ocen i współpracy naukowej. To są cele, które popieram bez zastrzeżeń” – powiedział prezes PAN…
Według Kleibera, niedobrym pomysłem jest przekazanie nadzoru nad całą PAN ministrowi nauki. Obecnie Akademia podlega bezpośrednio premierowi. Jak argumentował prezes PAN, instytuty wchodzące w skład PAN powinny być przeniesione pod nadzór ministra, który finansuje ich działalność, ale druga część PAN – korporacja najwybitniejszych polskich uczonych nie powinna być przez niego nadzorowana. Przede wszystkim, jak tłumaczył, chodzi o autonomię tej wspólnoty naukowców, którzy powinni mieć prawo decydowania o swoich wewnętrznych sprawach. Poza tym, do PAN należą np. pracownicy uczelni medycznych podlegających ministrowi zdrowia czy jednostek badawczo-rozwojowych podległych ministrowi gospodarki.
. Chodzi o to, że według projektu połowa nowo wybieranych członków korporacji nie mogłaby mieć więcej niż 55 lat. Podobny zapis Kleiber zresztą sam proponował.

Reforma nauki dla rozwoju Polski

Budujemy na wiedzy. Reforma nauki dla rozwoju Polski

Strona MNISW

25 września 2008 r.

W historii polskiej nauki rozpoczyna się nowy rozdział. MNiSW przygotowało pakiet pięciu ustaw reformujących system nauki w Polsce. Szczegóły podane zostaną w czwartek 25 września o godz. 11.00, na specjalnej konferencji prasowej
 

Reformy mają na celu efektywniejsze zaangażowanie nauki w rozwój gospodarczy kraju i podwyższenie poziomu kapitału intelektualnego Polaków. Zmienione zostały zasady finansowania instytucji naukowych, preferowany będzie większy udział w finansowaniu badań przez sektor biznesu, utworzone zostało również Narodowe Centrum Nauki – zewnętrzna agencja wykonawcza, niezależna od polityków.

Pakiet reform „Budujemy na wiedzy”:

  • utworzenie Narodowego Centrum Nauki,
  • reforma Polskiej Akademii Nauk,
  • reforma Narodowego Centrum Badań i Rozwoju,
  • utworzenie Instytutów Badawczych na bazie Jednostek Badawczo-Rozwojowych,
  • Zasady Finansowania Nauki. 

    List do Dyrektorów Instytutów przy Wydziale VI Polskiej Akademii Nauk


    List do Dyrektorów Instytutów przy Wydziale VI Polskiej Akademii Nauk
    strona PAN

    Prof.dr Wojciech Kostowski
    Przewodniczący Wydziału Nauk Medycznych PAN

    Warszawa, dnia 13 sierpnia 2008 r.

    „Pragnę zwrócić uwagę na trudną sytuację, w jakiej mogą znaleźć się placówki badawcze w Polsce, w tym także placówki Polskiej Akademii Nauk. Zgodnie z projektem ustawy o nauce i szkolnictwie wyższym, który ma w wersji zbliżonej do ostatecznej ukazać się w ostatnim kwartale br. poważna odpowiedzialność za zdobywanie środków na naukę przypadnie instytutom. Finansowanie tzw. „bazowe”, o czym już wspomniałem w poprzednich listach, ma być ograniczone w istocie do wydatków związanych z utrzymaniem struktury placówki (media, prąd, ogrzewanie etc.). Nieznaczna część (10-20%) będzie mogła być przeznaczona na „konkursy wewnętrzne”, czyli na prace badawcze własne, statutowe. Dotyczyć to będzie zresztą tylko instytutów, które znajdą się w grupie I (może w części też II). Szanse na uzyskiwanie środków budżetowych będą więc bardzo problematyczne. Trudności finansowe uderzają w całą kadrę naukową, przede wszystkim w młodych pracowników nauki, wyrażających słusznie, coraz dobitniej swój niepokój. Już obecnie obserwuje się dramatyczne zmniejszanie zainteresowania absolwentów szkół wyższych pracą naukową. W instytutach medycznych spada zainteresowanie tą pracą absolwentów wydziałów medycznych…….

    Naukowcy PRLu w służbie III RP

    wykop
    „GAZETA POLSKA”: TOTALITARYSTA W SŁUŻBIE III RP
    niezalezna.pl– GP, 07-08-2008
    „Sprzeciw wobec Unii Europejskiej przejawem ksenofobii, krytyka państwa Izrael – antysemityzmu. Głównym antysemitą jest… Kataw Zaar (wł. Edgar Grossbaum Ettler) – Żyd, więzień warszawskiego Getta. Tak wynika z raportu o „mowie nienawiści”, przygotowanego na zlecenie MSWiA. Jego twórcy sugerują, by za napiętnowane przez nich poglądy wsadzać do więzienia.”
    „Współautorem raportu jest prof. Roman Wieruszewski z Polskiej Akademii Nauk. Jak pisze „Gazeta Polska” w latach 70. należał on do najzagorzalszych apologetów ustroju komunistycznego. Swoją karierę piśmienniczą rozpoczął od książki pt. „Równość kobiet i mężczyzn w Polsce Ludowej”, wydanej w 1975 r. Udowadniał w niej, że PRL – w przeciwieństwie do zachodnich państw burżuazyjnych daje kobietom ogromne szanse rozwoju zawodowego. W tym samym roku autor został pracownikiem Polskiej Akademii Nauk. W 1976 r. wydano kolejne dzieło młodego naukowca, tym razem o bardziej rozbudowanym tytule: „Podstawowe prawa i obowiązki obywateli PRL w okresie budowy rozwiniętego społeczeństwa socjalistycznego”. „Interesy narodu są nierozerwalnie związane z budową i umacnianiem ustroju socjalistycznego. A zatem każdy, kto godzi w ten ustrój i próbuje go zwalczać, jest wrogiem narodu polskiego” – wyjaśnia w niej Wieruszewski, namawiając do czujności wobec burżuazyjnych „wrogów narodu”. Jako jeden z najważniejszych obowiązków Polaków przyszły profesor wymienił „wychowanie dzieci na prawych i świadomych swych obowiązków obywateli PRL” oraz „strzeżenie
    własności społecznej”. Współredaktorem wzmiankowanej publikacji był prof. Adam Łopatka – mentor i promotor naukowca, członek KC PZPR. To właśnie on wprowadził Wieruszewskiego do Instytutu Nauk Prawnych PAN i pomógł mu w szybkiej karierze. „

    REFORMA NAUKI


    Kudrycka: najpierw reforma instytutów naukowych, a uczelni – w 2009 r

    GW.27.06.2008

    „Minister powiedziała na piątkowym spotkaniu z dziennikarzami w Warszawie, że pod koniec tego roku planowane jest przyjęcie przez rząd projektów nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk, ustawy o zasadach finansowania badań naukowych, ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (JBR), oraz ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Powstać ma też projekt ustawy powołującej Narodowe Centrum Nauki (NCN). Wszystkie te zmiany mają prowadzić do ograniczenia finansowania statutowego instytutów badawczych w zamian za większe pieniądze na badania, rozdzielane w ramach organizowanych przez NCBR i NCN konkursów o granty…
    Zniesienie habilitacji najwcześniej w 2009

    Natomiast przygotowanie reformy uczelni, czyli nowelizacji ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym potrwa. Pod koniec tego roku zostaną przygotowane jedynie założenia tej nowelizacji, uwzględniające zmianę sposobu finansowania szkół wyższych i zarządzania nimi. Najwcześniej zmiany te mogłyby, zdaniem Kudryckiej, wejść w życie od początku roku akademickiego 2009/2010.

    Podobnie będzie ze zmianą modelu kariery akademickiej, czyli zniesieniem habilitacji. W czwartym kwartale br. powstaną założenia do nowelizacji ustawy o stopniach i tytule naukowym. Do tego czasu eksperci mają pracować nad kryteriami oceny dorobku naukowego…”

    Kudrycka: Pieniądze na naukę są w przemyśle

    Minister B.Kudrycka
    Kudrycka: Pieniądze na naukę są w przemyśle
    Gazeta Wyborcza, 19.06.2008
    Wszyscy wiedzą, że reformy w nauce są potrzebne, ale to proces na wiele lat – podkreśla prof. Barbara Kudrycka, minister nauki. O pomysłach na poprawienie pozycji polskiej nauki i kondycji naszych uczelni opowiadała wrocławskim profesorom ..szefowa MNiSW poinformowała, że według planów rządu Donalda Tuska wydatki na naukę z kasy państwa będą systematycznie rosły o około 2 mld zł rocznie. – Ale pieniędzy na badania i naukę musimy szukać także poza budżetem, przede wszystkim w przemyśle i gospodarce – dodała Kudrycka….Pierwsze projektu zmian w systemie szkolnictwa wyższego trafią do Sejmu jesienią. Dotyczyć będą m.in. funkcjonowania PAN oraz finansowania nauki. Kolejne – te budzące większe kontrowersje w środowisku akademickim, m.in. zmiany w systemie przyznawania habilitacji, opracowane będą dopiero w przyszłym roku.