20. rocznica rozpoczęcia obrad Okrągłego Stołu

20. rocznica rozpoczęcia obrad Okrągłego Stołu

PAP – Nauka w Polsce

6 lutego 1989 r. w Warszawie rozpoczęły się obrady Okrągłego Stołu, które zapoczątkowały upadek komunizmu i przemiany polityczne nie tylko w Polsce, ale również w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Obrady Okrągłego Stołu były rezultatem negocjacji podjętych przez władze komunistyczne z częścią opozycji w połowie sierpnia 1988 r., w sytuacji narastającej fali strajków i protestów społecznych. W ich wyniku 31 sierpnia 1988 r. w Warszawie doszło do pierwszego, od wprowadzenia stanu wojennego, spotkania pomiędzy szefem MSW gen. Czesławem Kiszczakiem i Lechem Wałęsą, w którym uczestniczyli również bp Jerzy Dąbrowski oraz sekretarz KC PZPR Stanisław Ciosek. 

Lista uczestników inauguracyjnego posiedzenia Okrągłego Stołu – 6 lutego 1989 r.

W inauguracyjnym posiedzeniu przedstawicielami strony solidarnościowo-opozycyjnej obok Lecha Wałęsy byli: Zbigniew Bujak, Władysław Frasyniuk, Mieczysław Gil, Władysław Liwak, Jacek Merkel, Alojzy Pietrzyk, Edward Radziewicz, Grażyna Staniszewska, Edward Szwajkiewicz – działacze związkowi, Józef Ślisz – „Solidarność” Rolników Indywidualnych, prof. Bronisław Geremek, Aleksander Hall, Jacek Kuroń, Adam Michnik, Tadeusz Mazowiecki, prof. Henryk Samsonowicz, prof. Andrzej Stelmachowski, prof. Witold Trzeciakowski, Andrzej Wielowieyski – związani z Komitetem Obywatelskim przy przewodniczącym NSZZ „Solidarność” oraz Stefan Bratkowski, prof. Władysław Findeisen, Stanisław Stomma, prof. Klemens Szaniawski, Jan Józef Szczepański i Jerzy Turowicz – reprezentujący naukę i kulturę.

Przedstawiciele strony solidarnościowo-opozycyjnej powołani zostali przez utworzony 18 grudnia 1988 r. Komitet Obywatelski przy L.Wałęsie, którego sekretarzem był Henryk Wujec. Należy zaznaczyć, że przy Okrągłym Stole nie znaleźli się przedstawiciele wszystkich środowisk opozycyjnych. Część z nich, przeciwna negocjacjom z komunistami 25 lutego 1989 r. uczestniczyła w kongresie Opozycji Antyustrojowej: KPN, PPS-Rewolucja Demokratyczna, Solidarność Walcząca, Ruch „Wolność i Pokój” oraz przedstawiciele Grupy Roboczej Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

Skład delegacji koalicyjno-rządowej, ustalony przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego, który osobiście nie uczestniczył w obradach, był następujący: PZPR – gen. Czesław Kiszczak, Stanisław Ciosek, Marek Hołdakowski, Aleksander Kwaśniewski, Leszek Miller, Zbigniew Sobotka; OPZZ – Alfred Miodowicz, Janusz Jarliński, Maciej Manicki, Harald Matuszewski, Tadeusz Rączkiewicz, Romuald Sosnowski, Stanisław Wiśniewski, Jan Zaciura (wszyscy należeli również w tym czasie do PZPR); przewodniczący Rady Głównej Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych Norbert Aleksiewicz – (członek PZPR); ZSL – Tomasz Adamczuk, prof. Mikołaj Kozakiewicz i Bogdan Królewski; SD – prof. Jan Janowski (rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie) oraz Edward Zgłobicki; przewodniczący ZG Stowarzyszenia PAX – Zenon Komender; prezes Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Społecznego – Kazimierz Morawski; przewodniczący Polskiego Związku Katolicko-Społecznego Wiesław Gwiżdż; PRON – wiceprzewodniczący Jerzy Ozdowski oraz prof. Anna Przecławska; środowiska naukowe – profesorowie Aleksander Gieysztor, Jan Kostrzewski i Jan Rychlewski.

Funkcje rzeczników prasowych pełnili Jerzy Urban i Janusz Onyszkiewicz.