Akademicka teoria i praktyka


Teoria i praktyka
Sprawy Nauki, Wydanie: 2008 /8-9
Józef Wieczorek, założyciel i przewodniczący Niezależnego Forum Akademickiego wydał niedużą – acz jakże treściwą – broszurę „Drogi i bezdroża nauki w Polsce”. Jest to analiza zasadności wprowadzenia w Polsce zaleceń Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu postępowania przy rekrutacji naukowców.

Choć Karta i Kodeks są jedynie zaleceniami Komisji Europejskiej, a nie obowiązującym w Unii prawem, niemniej wskazują, w jakim kierunku będzie się zmieniać organizacja nauki i szkolnictwa wyższego we wspólnej przestrzeni badawczej Europy. Jak dotąd, podpisały te dokumenty jedynie dwie organizacje: KRASP i NFA, co dobrze pokazuje, jak dalece środowisko naukowe w Polsce jest sceptycznie nastawione do takich „nowinek”, bądź jak dalece ich nie zna, choć minęły już 3 lata od chwili ich publikacji. Co należałoby zatem zmienić w polskiej nauce, aby wprowadzić w niej standardy europejskie? Dobitnie świadczy o tym porównanie systemów obowiązujących w UE i u nas, jakie czyni autor przy omawianiu Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych – procedury, jaką uważa za kluczową dla rozwoju nauki. …
Według Józefa Wieczorka, zalecenia zarówno Karty jak i Kodeksu mogą odegrać pozytywną rolę w reformowaniu nauki w Polsce, gdyby je wprowadzić do systemu prawnego. Dotyczy to ustaw regulujących obszar wszystkich trzech pionów nauki. Wprowadzenie w życie tych zaleceń mogłoby przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności polskich naukowców, zmniejszenia patologii w tym obszarze, marnotrawstwa potencjału intelektualnego, czy publicznych środków finansowych. Autor postuluje też uzależnienie akredytacji szkół wyższych od stopnia wdrożenia Karty i Kodeksu, oraz uzależnienie finansowania projektów badawczych od respektowania tych dokumentów. Uważa, że ustawiane konkursy na stanowiska akademickie winny być unieważniane, a powtarzanie się takiego zjawiska winno skutkować odebraniem akredytacji i wstrzymaniem finansowania budżetowego placówki.
Monitoring wprowadzania zasad ujętych w tych dwóch dokumentach powinien być prowadzony na stronie internetowej ministerstwa nauki.

REFORMA NAUKI


Kudrycka: najpierw reforma instytutów naukowych, a uczelni – w 2009 r

GW.27.06.2008

„Minister powiedziała na piątkowym spotkaniu z dziennikarzami w Warszawie, że pod koniec tego roku planowane jest przyjęcie przez rząd projektów nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk, ustawy o zasadach finansowania badań naukowych, ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych (JBR), oraz ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Powstać ma też projekt ustawy powołującej Narodowe Centrum Nauki (NCN). Wszystkie te zmiany mają prowadzić do ograniczenia finansowania statutowego instytutów badawczych w zamian za większe pieniądze na badania, rozdzielane w ramach organizowanych przez NCBR i NCN konkursów o granty…
Zniesienie habilitacji najwcześniej w 2009

Natomiast przygotowanie reformy uczelni, czyli nowelizacji ustawy – prawo o szkolnictwie wyższym potrwa. Pod koniec tego roku zostaną przygotowane jedynie założenia tej nowelizacji, uwzględniające zmianę sposobu finansowania szkół wyższych i zarządzania nimi. Najwcześniej zmiany te mogłyby, zdaniem Kudryckiej, wejść w życie od początku roku akademickiego 2009/2010.

Podobnie będzie ze zmianą modelu kariery akademickiej, czyli zniesieniem habilitacji. W czwartym kwartale br. powstaną założenia do nowelizacji ustawy o stopniach i tytule naukowym. Do tego czasu eksperci mają pracować nad kryteriami oceny dorobku naukowego…”

Nierówności między publicznymi i niepublicznymi będą skorygowane

Nierówności między publicznymi i niepublicznymi będą skorygowane
Rzeczpospolita, 16-06-2008
Prawne nierówności między uczelniami publicznymi i niepublicznymi zostaną zlikwidowane – zapowiedziała minister nauki Barbara Kudrycka po spotkaniu z przedstawicielami wyższych szkół zawodowych w WarszawieKudrycka zapewniła, że szkoły prywatne nie muszą obawiać się reformy, której główną ideą ma być zwiększenie konkurencyjności między poszczególnymi naukowcami i uczelniami. „Już teraz widać, że studenci wybierają niekiedy studia na uczelni niepaństwowej zamiast studiów niestacjonarnych na uczelni państwowej. Szkoły prywatne potrafią już konkurować jakością i infrastrukturą z publicznymi” – oceniła.Rektorzy szkół zawodowych chwalą pomysł reformy. Wskazują jednak, że brakuje konkretów. Zdaniem przewodniczącego Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich (KRZaSP) prof. Jerzego Malca z Krakowa na pochwałę zasługuje szczególnie pomysł konkursów na stanowiska kierowników katedr, instytutów i innych jednostek organizacyjnych na uczelniach.