Nauka na usługach państwa totalitarnego

Wystawa o niemieckich badaniach rasowych na Podhalu

GW

Wystawę dotyczącą niemieckich badań rasowych na ludności Podhala w czasie II wojny światowej otwarto w sobotę w Nowym Targu, podczas uroczystości związanych z obchodami 105-lecia Ruchu Góralskiego i 90-lecia powstania Związku Podhalan.

W czasie II wojny światowej hitlerowcy usiłowali udowodnić, że górale stanowią odrębną, zawłaszczoną przez Polaków nację, realizując na Podhalu nazistowski program segregacji rasowej. – Mam nadzieję, że ta wystawa rzuci nowe światło na dzieje Podhala, bo wbrew powszechnym opiniom górale wcale nie byli uprzywilejowaną przez Niemców grupą, a wręcz przeciwnie – ich kulturowa odrębność stała się przedmiotem manipulacji okupanta – powiedziała PAP organizatorka wystawy, dr Stanisława Trebunia-Staszel z Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ.


Fotografie górali i miejscowej architektury, szkice, kwestionariusze i szczegółowe badania lekarskie były wykonywane przez niemieckich badaczy z Institut fur Deutsche Ostarbeit (IDO), który w latach 1940-1943 na Podhalu prowadził szeroko zakrojoną akcję badań antropologicznych. IDO powołany został w 1940 r. na miejscu zamkniętego Uniwersytetu Jagiellońskiego przez nazistowskiego gubernatora w Krakowie, Hansa Franka (więcej o tym w tekście:Tajemnicze nazistowskie archiwa na UJ).