Rola mentora w rozwoju naukowym

Mistrz wie, jak poprowadzić ucznia i… kiedy pozwolić mu na niezależność

PAP – Nauka w Polsce

Nie jest ważne, co człowiek studiuje, co robi, jaką karierę sobie wybiera, najważniejsze jest, kogo po drodze spotyka – tak prof. Tadeusz Luty, b. rektor Politechniki Wrocławskiej, ocenił rolę mentora w rozwoju naukowym młodych ludzi, podczas dyskusji zorganizowanej przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej (FNP). O roli profesorów – zarówno „strażników starego porządku”, którzy przycinają skrzydła młodym naukowcom, jak i „mistrzów, którzy badaniami i dydaktyką prowadzonymi na najwyższym poziomie, pokazują drogę, mówili również: prof. Marek Świtoński z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu oraz prof. Krzysztof Woźniak z Uniwersytetu Warszawskiego, laureat programu Mistrz FNP. 

Prof. Luty podkreślił, że pożądana w polskiej nauce mobilność badaczy wiąże się nie tylko z koniecznością wyjeżdżania zagranicę i podejmowania współpracy w ramach międzynarodowych zespołów i projektów. Dotyczy również podejmowania pracy w różnych polskich uczelniach i instytucjach, co stoi w opozycji ze zwyczajem pozostawania w jednostce macierzystej ze względu na opacznie rozumianą lojalność wobec mentorów.

„Argument, że naukowiec wraca z zagranicy do tego samego miejsca, w którym pracował przed wyjazdem, ponieważ chce być fair w stosunku do swojego mentora, ja emocjonalnie rozumiem, ale nie popieram. Każdy prawdziwy profesor, który jest dumny ze swojego wychowanka, cieszy się bardziej, jeśli ten wychowanek odnosi sukcesy na obcym gruncie, a i tak się z nim spotyka” – przekonywał honorowy przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

„Uczony, szczególnie młody człowiek, ma prawo wyboru miejsca – najlepszego, do realizowania swoich ambicji naukowych i karier. Takiej mobilności oczekujemy też od liderów” – postulował, tłumacząc, że w Polsce powinno się odejść od zasady powoływania dyrektora instytutu z grona jego pracowników. Lider, który przyjdzie „czysty, bez uwikłań, bez znajomości” może poprowadzić jednostkę we właściwym kierunku. Zdaniem prof. Lutego, taki człowiek nie pomyśli nawet, żeby nie przyjąć do grona swoich pracowników stypendysty FNP powracającego z zagranicznego stażu.

Na takie zjawiska, jak blokada etatów, zwrócił bowiem uwagę prof. Świtoński. W jego ocenie, system szkolnictwa wyższego w Polsce jest całkowicie niedrożny.

„Jak mamy absorbować najwybitniejszych, wybitnych i bardzo dobrych młodych ludzi, którzy być może chcą się przenieść w ramach Polski, czy wracać po długoterminowych pobytach zagranicą? Etaty w polskich większości instytucji są niejednokrotnie obsadzone przez ludzi, którzy nie mają osiągnięć naukowych, nie dają z siebie więcej, niż absolutne minimum dydaktyczne, a są na kontraktach wieloletnich, przedłużanych dość niefrasobliwie” – pytał prof. Świtoński.

Według niego, to właśnie owi nieudolni adiunkci blokują mobilność młodych doktorów. Jednak system prawny i organizacyjny nauki w Polsce sankcjonuje tę sytuację.

„Nie rozumiemy, że mamy do czynienia z elitą, która wymaga innych warunków, ale żeby te warunki były, system powinien być udrożniony. Dlaczego kilkunastu ludzi, którzy wracają z niezwykłymi osiągnięciami, którzy przeszli poprzez niezwykle rygorystyczny system oceny FNP, nie znajduje dla siebie miejsca? Jak mogą w ogóle zdarzać się dyskusje +A może by ich nie zatrudnić?+ Tutaj potrzeba zmian systemowych!” – apelował.

Profesorowie zgadzają się, że mistrz nie tylko wie, kiedy dać niezależność swojemu wychowankowi, ale również kiedy ustąpić mu miejsca lub znaleźć to miejsce – kosztem innego, mniej utalentowanego pracownika naukowego. Prof. Krzysztof Woźniak z Wydziału Chemii UW dodał ponadto, że prawdziwy mistrz powinien być aktywnym badaczem i dydaktykiem.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: