Pamięć

Wszystkich Świętych

Dzień Zmarłych

Obywatelstwo polskie do odzyskania

Znacznie łatwiej będzie można zostać polskim obywatelem

Polska

Setki tysięcy Polonusów znów będą mogły posługiwać się polskim paszportem. Odzyskanie obywatelstwa umożliwi im nowa ustawa, którą przygotował Senat. Procedury mają zostać ograniczone do minimum: wystarczy złożyć wniosek do resortu spraw wewnętrznych z dokumentem poświadczającym pozbawienie obywatelstwa.

Nowe prawo obejmie osoby (oraz ich potomków), które w wyniku II wojny światowej bądź decyzji komunistycznych władz musiały zrezygnować z polskiego paszportu lub zostały go pozbawione bez ich woli. Ustawa ułatwi odzyskanie obywatelstwa Polonii z Zachodu. Nie zmieni jednak praw przesiedleńców niemieckich po wojnie czy osób narodowości żydowskiej wysiedlonych w 1968 r. – ich sytuację regulują istniejące już przepisy.

– Przepisy obejmą łącznie kilkaset tysięcy osób. Ale przypuszczamy, że wniosek złoży tylko niewielka ich część – mówi pilotujący projekt senator PO Andrzej Person. Ile dokładnie? Person szacuje, że prawdopodobnie kilkadziesiąt tysięcy.

Ustawa ułatwi uzyskanie polskiego obywatelstwa nie tylko Polonusom: – Chcemy też skrócić długotrwałe procedury w przypadku obcokrajowców związanych z Polską od lat – wyjaśnia Person. Uchodźcy będą mogli uzyskać polskie dokumenty już po dwóch latach. Podobnie bezpaństwowcy. Z kolei obcokrajowcy, którzy są małżonkami Polaków, będą musieli poczekać na paszport minimum trzy lata (obecnie trzy i pół roku).

Dzieci obywateli polskich, nawet adoptowane za granicą, będą uzyskiwać obywatelstwo automatycznie z mocą wsteczną od momentu urodzenia.

Dużo łatwiejsze będzie uzyskanie polskiego paszportu również przez cudzoziemców, którzy mieszkają w Polsce od co najmniej pięciu lat, mają tu stałe źródło dochodów oraz nie byli karani. Nowy wymóg, który chcą wprowadzić dla nich senatorowie, to obowiązek zdania przez kandydata państwowego egzaminu z języka polskiego – zarówno w mowie, jak i w piśmie.

Liberalizacja przepisów o polskim obywatelstwie może wyeliminować, zdaniem twórców ustawy, wiele patologii, które obecnie są na porządku dziennym. Jak choćby kupowanie obywatelstwa za pieniądze lub seks poprzez fikcyjne małżeństwa. Z drugiej strony ustawa ma stanowić wyraz historycznej sprawiedliwości, czego już od wielu lat domaga się Polonia.

Ustawa nie obejmie osób z polskimi korzeniami mieszkającymi na Wschodzie. Wobec nich obowiązuje Karta Polaka. Nowelizacja ustawy nie zmieni także sytuacji byłych obywateli polskich wysiedlonych do Niemiec po II wojnie światowej. Według Paszkowskiego jest ich kilka tysięcy, ale większość dawno uzyskała polski paszport na podstawie istniejących regulacji.

Podobnie jest także w przypadku 60 tys. osób narodowości żydowskiej wysiedlonych przez władze PRL w 1968 r.

Z ustawy wykreślono wymóg rezygnacji z posiadanego dotychczas obywatelstwa, choć kraj pochodzenia tego nie wymaga (możliwość zażądania rezygnacji z dotychczasowego paszportu miał Prezydent RP). To rozwiąże problem osób, które zrezygnowały z otrzymania polskiego paszportu, bo nie chciały się zrzec dotychczasowego.

Nagroda dla „Trzech kumpli”

Nagroda dla „Trzech kumpli”

Dziennik Polski

Ewa Stankiewicz i Anna Ferens, autorki filmu „Trzech kumpli”, zdobyły Nagrodę im. Andrzeja Woyciechowskiego. Fabularyzowany dokument, wyprodukowany w TVN, uznano za materiał dziennikarski, który najmocniej wpłynął na życie Polaków w 2008 r.

Film, który powstawał aż trzy lata, przedstawia historię przyjaźni, śmierci i zdrady. Tak sportretowały autorki trzech byłych studentów – opozycjonistów: Stanisława Pyjasa, Bronisława Wildsteina oraz Lesława Maleszkę, który okazał się tajnym współpracownikiem SB.

Przypomnijmy, iż na potrzeby filmu autorki dokonały około 200 godzin nagrań. Dotarły do wielu osób, które znały zabitego na polecenie SB Stanisława Pyjasa. Rozmawiały także z esbekami, którzy zwerbowali Lesława Maleszkę i prześladowali opozycjonistów.

Te nagrania na pewno się nie zmarnują. Nie tylko dlatego, że zainteresowani są nimi prokuratorzy IPN z krakowskiego pionu śledczego IPN, którzy podjęli próbę wyjaśnienia śmierci Pyjasa. Z materiałów, jakie zostały autorkom „Trzech kumpli”, powstanie siedmioodcinkowy serial poświęcony m.in. najważniejszym wydarzeniom i postaciom, które z tragedią Stanisława Pyjasa miały związek. W przyszłym roku ma się rozpocząć ich montaż dla Discovery Historia TVN.